به گزارش خبرنگار مهر، هاشم امینی، مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، در حاشیه مراسم افتتاح طرح‌های آبرسانی روستایی و در جمع خبرنگاران، با تشریح عملکرد برنامه آبرسانی روستایی، وضعیت تأمین اعتبار پروژه‌ها، برنامه‌های مدیریت سیلاب، کاهش هدررفت آب، توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها و استفاده از پساب در صنعت، اظهار کرد: با وجود شرایط جنگی و محدودیت منابع مالی، اراده دولت بر این است که پروژه‌های اجرایی وزارت نیرو متوقف نشود.
وی افزود: وزارت نیرو بر اساس تعهدی که به مردم داده است، برنامه آبرسانی به ۵۰ روستا در هر هفته را دنبال می‌کند تا روستاهای بیشتری از آب شرب باکیفیت و پایدار برخوردار شوند.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه گفت: در این برنامه، آبرسانی به ۱۰ هزار روستا هدف‌گذاری شده است. بر این اساس، در سال نخست آبرسانی به ۲۵۰۰ روستا، در سال دوم به ۲۰۰۰ روستا و در سال سوم نیز به ۲۰۰۰ روستا پیش‌بینی شده بود.
امینی ادامه داد: در سال نخست برنامه، آبرسانی پایدار به ۲۴۳۷ روستا انجام شد و در سال دوم نیز ۲۳۵۲ روستا از این طرح‌ها بهره‌مند شدند. همچنین از ابتدای سال سوم تا ۲۵ مهر، آبرسانی پایدار به ۹۸۳ روستا انجام شده است.
وی با بیان اینکه مجموع عملکرد آبرسانی روستایی در برنامه هفتم توسعه به ۵۷۷۲ روستا رسیده است، اظهار کرد: موضوع آبرسانی روستایی پیوسته مورد تأکید رئیس‌جمهور بوده و وزارت نیرو نیز این موضوع را دنبال می‌کند.
امینی یادآور شد: پنجشنبه هفته گذشته آبرسانی به ۱۵۰ روستا با حضور معاون اجرایی رئیس‌جمهور در استان آذربایجان شرقی انجام شد و در مرحله جدید نیز طرح‌های آبرسانی به ۱۵۷ روستا در استان‌های لرستان و زنجان به بهره‌برداری رسید. از این تعداد، ۱۱۷ روستا در لرستان و ۴۰ روستا در زنجان قرار دارند.
جزئیات عملکرد آبرسانی به ۹۸۳ روستا در سال سوم
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با تشریح جزئیات طرح‌های اجراشده از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا ۲۵ مهر گفت: آبرسانی به ۹۸۳ روستا در قالب ۴۰۶ پروژه انجام شده و ۱۶۷ هزار و ۱۱ خانوار با جمعیتی بالغ بر ۶۲۲ هزار نفر از تأمین آب پایدار برخوردار شده‌اند.
وی افزود: ظرفیت تأمین آب پایدار این طرح‌ها ۲۲۳۲ لیتر بر ثانیه است و منابع تأمین آب شامل آب‌های سطحی، آب‌های زیرزمینی، چشمه‌ها و قنات‌ها می‌شود.
امینی با اشاره به زیرساخت‌های ایجادشده در این پروژه‌ها اظهار کرد: در مجموع، هزار و ۹۳۷ کیلومتر خطوط انتقال و شبکه توزیع اجرا شده، ۴۰ هزار و ۷۶۰ مترمکعب مخزن احداث شده و ۷۰ ایستگاه پمپاژ نیز در این طرح‌ها به کار گرفته شده است.
وی میزان اعتبار هزینه‌شده برای این پروژه‌ها را تاکنون ۶۲۶۵ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: برنامه‌ریزی شده است با همکاری شرکت‌های آب و فاضلاب، قرارگاه امام حسن مجتبی(ع)، خیران و پیمانکاران، آبرسانی به ۱۰۱۷ روستای دیگر تا پایان سال انجام شود تا هدف ۲۰۰۰ روستا در سال سوم برنامه دنبال شود.
سهم پیمانکاران، خیران و قرارگاه امام حسن مجتبی(ع) در آبرسانی روستایی
امینی با اشاره به نحوه اجرای پروژه‌های آبرسانی روستایی بیان کرد: از مجموع ۹۸۳ روستایی که از ابتدای سال جاری تا ۲۵ مهر آبرسانی شده‌اند، ۵۰۳ روستا با استفاده از ظرفیت پیمانکاران و اعتبارات جاری و داخلی شرکت‌ها به بهره‌برداری رسیده‌اند.
وی ادامه داد: خیران کشور آبرسانی به ۱۰۶ روستا را بر عهده داشته‌اند و ۳۷۴ روستا نیز با همکاری قرارگاه امام حسن مجتبی(ع) وابسته به سپاه پاسداران به بهره‌برداری رسیده‌اند.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با قدردانی از مشارکت خیران گفت: خیران با اعتقاد به اهمیت آبرسانی، این فعالیت را مایه افتخار خود دانسته و در اجرای پروژه‌ها مشارکت کرده‌اند.
تخصیص اعتبار به پروژه‌های دارای پیشرفت فیزیکی بالای ۷۰ درصد
امینی در پاسخ به پرسشی درباره نحوه تأمین منابع مالی و جلوگیری از توقف برنامه آبرسانی روستایی اظهار کرد: شرکت‌های آب و فاضلاب در کنار استفاده از منابع عمومی کشور، از منابع داخلی خود نیز برای اجرای پروژه‌ها استفاده می‌کنند.
وی افزود: بخشی از پروژه‌ها با استفاده از ظرفیت قرارگاه امام حسن مجتبی(ع) و خیران اجرا می‌شود؛ سازوکار همکاری این مجموعه‌ها موجب شده است اجرای پروژه‌ها با نظم و استمرار بیشتری دنبال شود.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به محدودیت منابع اعتباری در ابتدای سال جاری گفت: با توجه به پیش‌بینی شرایط جنگی و محدودیت منابع، تلاش شد اعتبارات موجود به پروژه‌هایی تزریق شود که پیشرفت فیزیکی آن‌ها بیش از ۷۰ درصد بود. این رویکرد کمک کرد تعهدات آبرسانی در موعد مقرر انجام شود.
امینی همچنین از تفاهم‌نامه با یکی از بانک‌های کشور برای استفاده از ۵۰ همت اسناد خزانه و اوراق مشارکت خبر داد و ابراز امیدواری کرد با تزریق این منابع به پروژه‌ها، سرعت اجرای طرح‌ها افزایش یابد.
آمادگی صنعت آب و فاضلاب برای بارش‌های شدید و سیلاب
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خسارات ناشی از بارش‌های غیرمتعارف و سیلاب گفت: آماده‌سازی برای فصل پاییز و زمستان هر سال در برنامه‌های معمول صنعت آب و فاضلاب قرار دارد، اما امسال با توجه به اطلاع‌رسانی‌های سازمان هواشناسی از ابتدای سال و به‌ویژه در تابستان، این موضوع با حساسیت بیشتری دنبال شد.
وی افزود: در جلسات امور آب کشور، وضعیت بارش‌ها، میزان و پراکنش آن‌ها به‌صورت مستمر رصد شده و کارکنان صنعت آب و فاضلاب اقداماتی را برای آمادگی در برابر افزایش کدورت آب و آثار آن بر تأمین آب شرب مردم انجام داده‌اند.
امینی تأمین منابع جایگزین آب، ذخیره مواد شیمیایی مورد نیاز برای مواقع افزایش کدورت و فراهم‌کردن امکان کاهش سریع کدورت آب را از جمله این اقدامات برشمرد.
وی با اشاره به شبکه‌های فاضلاب شهری ادامه داد: لایروبی منهول‌ها و شبکه‌های فاضلاب در معابر شهری نیز در دستور کار قرار گرفته است. در این زمینه، همکاری با شهرداری‌ها ضروری بوده و اقدامات مربوطه دنبال شده است.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور اضافه کرد: جلساتی در سازمان مدیریت بحران کشور برگزار شده و ارکان وزارت نیرو در بخش آب و آب و فاضلاب برای مواجهه با سیلاب و بارش‌های غیرمتعارف آمادگی دارند تا این حوادث کمترین تأثیر را بر خدمات تأمین آب شرب و بهداشتی و جمع‌آوری و انتقال فاضلاب داشته باشند.
ظرفیت ۶۰۰ هزار مترمکعبی آب‌شیرین‌کن‌ها در کشور
امینی با اشاره به ظرفیت تأسیسات آب‌شیرین‌کن در کشور گفت: در حال حاضر حدود ۶۰۰ هزار مترمکعب در شبانه‌روز ظرفیت آب‌شیرین‌کن‌ها در کشور وجود دارد.
وی افزود: بخش مهمی از این تأسیسات در استان‌های سیستان و بلوچستان، بوشهر، هرمزگان و خوزستان مستقر است و در برخی استان‌های دیگر نیز به‌صورت پراکنده فعالیت می‌کند.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با بیان اینکه آب‌شیرین‌کن‌ها در قالب قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و واگذاری (BOO) و با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی اجرا شده‌اند، اظهار کرد: تلاش وزارت نیرو این است که تعهدات مربوط به خرید تضمینی آب تولیدی این تأسیسات، که از محل منابع عمومی کشور تأمین می‌شود، انجام شود تا در تأمین آب شرب و بهداشت مردم مناطق ساحلی خللی ایجاد نشود.
امینی از احداث حدود ۳۰ آب‌شیرین‌کن دیگر در کشور خبر داد و گفت: برنامه‌ریزی شده است اجرای حدود پنج واحد از این تأسیسات تا پایان سال جاری به اتمام برسد و این پروژه‌ها در اختیار مردم شهرهای مربوطه قرار گیرد.
اصلاح سالانه ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر از شبکه‌های آب کشور
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در پاسخ به پرسشی درباره هدررفت آب و اقدامات وزارت نیرو برای کاهش آن گفت: با وجود هزینه‌های سنگین ناشی از فرسودگی شبکه‌های آب، وزارت نیرو از موضوع هدررفت غافل نشده و در استان‌های مختلف از روش‌های جایگزین و فناوری‌های جدید برای مدیریت شبکه استفاده می‌کند.
وی سامانه‌های تله‌متری، کنترل از راه دور و بالانسینگ شبکه را از جمله این روش‌ها دانست و افزود: این سامانه‌ها اثربخشی مناسبی در کاهش نشت شبانه دارند و تنظیم فشار شبکه در سطح بهینه و متعارف نیز به مدیریت هدررفت کمک می‌کند.
امینی ادامه داد: سالانه حدود ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتر از شبکه‌های آب کشور اصلاح می‌شود و اصلاح انشعاب‌ها نیز در کنار این اقدامات انجام می‌گیرد.
وی با اشاره به استفاده از فناوری‌های جدید برای شناسایی نشت آب اظهار کرد: برخی استان‌ها دستگاه‌های موسوم به جی‌پی‌آر (GPR) را تهیه کرده‌اند و از آن‌ها برای پایش شبکه‌ها و شناسایی نقاط دارای نشت استفاده می‌کنند. در این روش، نشتی‌ها بررسی و برای رفع آن‌ها اقدام می‌شود.
توسعه فناوری نشت‌یابی ماهواره‌ای با همکاری شرکت‌های دانش‌بنیان
امینی از آغاز همکاری جدید با معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری و شرکت‌های دانش‌بنیان برای بومی‌سازی فناوری نشت‌یابی ماهواره‌ای خبر داد.
وی گفت: در این همکاری تلاش می‌شود یکی از فناوری‌های روز دنیا در حوزه شناسایی نشت شبکه‌های آب در کشور بومی‌سازی شود تا امکان استفاده از این ظرفیت برای کاهش هدررفت آب فراهم شود.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به نقش متخصصان و جوانان کشور در این زمینه اظهار امیدواری کرد دانش مورد نیاز برای استفاده از این فناوری به کشور منتقل و بومی شود.
واگذاری پساب در بورس و تحویل ۳۸۵ میلیون مترمکعب آب بازیافتی به صنعت
امینی در بخش دیگری از سخنان خود به عرضه پساب در بورس اشاره کرد و گفت: وزارت نیرو واگذاری پساب را از طریق بازار بورس و بازار آب و پساب دنبال می‌کند و استقبال از این طرح بیشتر از میزان پیش‌بینی‌شده بوده است.
وی با اشاره به تجربه استان تهران اظهار کرد: تهران نخستین استانی بود که استقبال مناسبی از این ظرفیت داشت و تاکنون سه مرحله واگذاری پساب در بورس در این استان انجام شده است.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با بیان اینکه رقم دقیق حجم واگذاری‌های انجام‌شده در آن لحظه در ذهنش نبوده است، افزود: ایجاد این سازوکار امکان می‌دهد آب بازیافتی برای استفاده در بخش صنعت و فضای سبز در اختیار سرمایه‌گذاران قرار گیرد.
امینی با اشاره به میزان استفاده از آب بازیافتی در کشور گفت: تاکنون ۳۸۵ میلیون مترمکعب آب بازیافتی در اختیار صنعت قرار گرفته است.
وی ادامه داد: با توجه به ظرفیت‌های قانونی پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم توسعه، وزارت نیرو استفاده از آب غیرمتعارف و بازیافتی را برای صنایع، به‌ویژه صنایع معدنی، فولادی و پالایشگاهی، دنبال می‌کند تا این واحدها به‌جای استفاده از منابع آب متعارف، از پساب استفاده کنند.
به گفته امینی، گسترش استفاده از آب بازیافتی می‌تواند در سال‌های آینده به کاهش فشار بر منابع آب سطحی و زیرزمینی کمک کند؛ منابعی که می‌توانند برای تأمین آب شرب و مصارف کشاورزی مورد استفاده قرار گیرند.
وی استفاده از پساب برای گردش چرخ صنعت و آبیاری فضای سبز شهری را از جمله زمینه‌های بهره‌برداری از این منابع برشمرد.
۱۳ هزار روستای زیر ۲۰ خانوار در کشور وجود دارد
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در پاسخ به پرسشی درباره تعداد روستاهای فاقد آبرسانی و میزان وابستگی آن‌ها به آبرسانی سیار گفت: حدود ۱۳ هزار روستای زیر ۲۰ خانوار در کشور وجود دارد که برخی از آن‌ها در مناطق بسیار صعب‌العبور قرار دارند.
وی افزود: تأمین آب این روستاها از منابع سطحی یا زیرزمینی در برخی موارد هزینه‌های اقتصادی سنگینی دارد؛ به همین دلیل، اولویت برنامه‌ریزی وزارت نیرو در مرحله نخست، آبرسانی به روستاهای بالای ۲۰ خانوار است.
امینی توضیح داد: با این حال، برخی روستاهای زیر ۲۰ خانوار که در مسیر اجرای طرح‌های آبرسانی قرار دارند نیز از آب شرب بهره‌مند می‌شوند.
وی با اشاره به شرایط روستاهای کم‌جمعیت گفت: در برخی مناطق که تعداد خانوارها پنج یا ۱۰ خانوار است، تأمین آب از طریق آبرسانی سقایی و تانکر انجام می‌شود. در این روستاها تانکرهای ثابت مستقر شده و به‌صورت روزانه آبگیری می‌شوند تا ساکنان دست‌کم به میزان لازم به آب دسترسی داشته باشند.
امینی با اشاره به شاخص پوشش آبرسانی در کشور گفت: تاکنون حدود ۸۷ درصد جمعیت روستایی کشور تحت پوشش تأمین آب قرار گرفته‌اند.
وی افزود: برنامه‌ریزی وزارت نیرو این است که پوشش آبرسانی روستایی تا پایان برنامه هفتم توسعه از حدود ۸۷ درصد به ۹۳ درصد افزایش یابد.
مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور با اشاره به وضعیت آبرسانی شهری نیز اظهار کرد: حدود ۹۹.۹ درصد جمعیت شهری کشور تحت پوشش خدمات آب شرب و بهداشتی قرار دارند.
وی مجموع شاخص پوشش آبرسانی شهری و روستایی کشور را حدود ۹۴ درصد اعلام کرد و گفت: بر اساس ارزیابی‌های بین‌المللی مورد اشاره، این شاخص در منطقه حدود ۷۴ درصد است.
امینی با تأکید بر اهمیت توسعه زیرساخت‌های آبرسانی گفت: این آمار نشان می‌دهد که کشور در توسعه خدمات آبرسانی به شاخص‌های بین‌المللی نزدیک شده و در برخی نسبت‌ها نیز عملکرد بالاتری دارد.
نظر شما